Toplumsal cinsiyet eşitliği kadın ve erkeklerin toplumsal yaşamın her alanına eşit katılımını öngörüyor. Bunlardan başında ise eğitim ve iş hayatına katılım geliyor.

Kadının iş hayatına katılımına dair önemli göstergelerden birisi de girişimcilik. Türkiye kadın girişimci oranında Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD) ortalamalarının üzerinde yer alıyor.

Avukatı anlattı: Kürt sinemacı Suphi Orhan işkenceye maruz kaldı Avukatı anlattı: Kürt sinemacı Suphi Orhan işkenceye maruz kaldı

Özellikle patent başvurularını gösteren “kadın mucit” oranında Türkiye 34 ülke içinde 6. sırada bulunuyor.

OECD ve diğer Avrupa ülkelerine göre Türkiye’de kadın girişimci oranı ne durumda?

Girişimciliğin önemli göstergelerinden birisi mucitlik. Yani yeni fikirler geliştirmek ve ürünler icat etmek. Mucitlik patent sayısı ile ölçülüyor. Patent ölçümünde ise dünyada öne çıkan oluşum IP 5.

Beşli Patent Ailesi olarak adlandırılan IP5, en fazla başvuru alan beş sınai mülkiyet kuruluşunun bir araya gelmesiyle ortaya çıktı.

Avrupa Patent Ofisi, ABD Patent ve Marka Ofisi, Çin Fikri Mülkiyet Ofisi, Japon Patent Ofisi ve Güney Kore Fikri Mülkiyet Ofisi’nin bir araya geldiği bu yapı dünyada yapılan patent başvurularının yüzde 90’ına sahip.

OECD’nin IP5’e dayanan 2019 yılı verilerine göre Türkiye kadın mucit oranında 34 ülke içinde 6. sırada yer alıyor. Türkiye’den yapılan patent başvurularının yüzde 16’sı kadınlardan geldi. Listedeki 34 ülkenin ortalaması ise yüzde 11.

Kadın mucit oranı en yüksek Portekiz’de, en düşük Avusturya’da

Kadın mucit oranının en yüksek olduğu ülke Portekiz. Bu ülkede IP5’e yapılan patent başvurularının yüzde 26’sı kadınlardan geldi. Bu oran Yunanistan’da yüzde 22 ve Kolombiya’da yüzde 17.

Kadın mucit oranının en düşük olduğu ülke ise yüzde 5,2 ile Avusturya ve yüzde 5,5 ile Yeni Zelanda. Kadın mucit oranı İspanya’da yüzde 15, Kanada’da yüzde 11, Fransa’da yüzde 11, İngiltere’de yüzde 11 ve Hollanda’da yüzde 10.

Kendi işini kuran kadın oranı: Türkiye ortalamanın üstünde

OECD’nin girişimcilik verilerinden birisi kadınların iş kurması. Kendi işini kuran insanlar serbest meslek sahibi olarak adlandırılıyor. Serbest meslek sahipleri ise işçi çalıştırmayanlar ve işverenler diye ikiye ayrılıyor.

OECD’nin 2020 veya en yakın yıla dair verilerine göre Türkiye’de istihdamda olan kişilerin yüzde 8,7’si işçi çalıştırmayan serbest meslek sahibi kadınlar. Listedeki 35 ülkenin ortalaması ise yüzde 7,9. Bu alanda Türkiye OECD ortalamasının üstünde yer alıyor.

Zirvede ise yüzde 21 ile Meksika ve yüzde 20,1 ile Şili yer alıyor. Yunanistan yüzde 16,2 ile üçüncü sırada. Son sırada yüzde 2,7 ile Norveç ve yüzde 2,8 ile Japonya var.

İşveren kadın oranında durum nasıl?

Peki, işveren kadın oranında sıralama nasıl? Türkiye’de toplam istihdamdakilerin yüzde 1,5’i işçi çalıştıran serbest meslek sahibi kadınlar. İşveren kadın oranında zirvede yüzde 5 ile Yunanistan, son sırada ise yüzde 0,5 ile Japonya yer alıyor.

Diğer bazı ülkelerde ise işveren serbest meslek sahibi kadınların oranı şöyle: İtalya yüzde 3,4; İspanya yüzde 2,9; Kanada yüzde 2,4; Hollanda yüzde 2, Almanya yüzde 1,9 ve ABD ile İngiltere yüzde 1,2.

Bu veriler istihdamdaki toplam nüfus içinde kendi işini kuran ve aynı zamanda işveren olan kadınların oranı gösteriyor.